استانداردهای AATCC (American Association of Textile Chemists and Colorists) از مهمترین استانداردهای بینالمللی در صنعت نساجی هستند که برای ارزیابی کیفیت رنگرزی، ثبات رنگ، خواص فیزیکی، شیمیایی و عملکرد منسوجات به کار میروند. این انجمن از سال ۱۹۲۱ در زمینه تدوین روشهای آزمون و استانداردهای نساجی فعالیت میکند و بسیاری از روشهای آن مبنای استانداردهای بینالمللی قرار گرفتهاند. (AATCC)
مهمترین استانداردهای رنگ در AATCC
استانداردهای رنگ عمدتاً بر ثبات رنگ (Color Fastness) تمرکز دارند؛ یعنی میزان مقاومت رنگ در برابر عوامل مختلف.
شماره استاندارد
موضوع آزمون
کاربرد
AATCC TM8
ثبات رنگ در برابر سایش (Crocking)
ارزیابی انتقال رنگ در حالت خشک و مرطوب
AATCC TM15
ثبات رنگ در برابر تعریق
پوشاک ورزشی، لباس زیر و منسوجات در تماس با پوست (AATCC)
AATCC TM16
ثبات رنگ در برابر نور
ارزیابی مقاومت در برابر نور خورشید یا لامپ زنون
AATCC TM61
ثبات رنگ در برابر شستشو
شبیهسازی چندین بار شستشوی خانگی
AATCC TM107
ثبات رنگ در برابر آب
بررسی تغییر رنگ و انتقال رنگ پس از تماس با آب
AATCC TM116
سایش دورانی (Rotary Crockmeter)
اندازهگیری انتقال رنگ در سایش
AATCC TM117
ثبات رنگ در برابر آب دریا
منسوجات ساحلی و لباس شنا
AATCC TM133
ثبات رنگ در برابر اتوکشی
بررسی تغییر رنگ و انتقال رنگ هنگام پرس داغ (AATCC)
AATCC TM6
ثبات رنگ در برابر اسید و قلیا
ارزیابی مقاومت رنگ در محیطهای اسیدی و قلیایی (AATCC)
استانداردهای ارزیابی رنگ
AATCC علاوه بر روشهای آزمون، ابزارهای استانداردی برای ارزیابی نتایج نیز ارائه میکند:
Gray Scale for Color Change: درجهبندی تغییر رنگ از ۱ تا ۵.
Gray Scale for Staining: ارزیابی انتقال رنگ به پارچه مجاور.
AATCC Evaluation Procedure (EP): دستورالعملهای ارزیابی بصری و دستگاهی رنگ.
استانداردهای عملکردی نساجی
علاوه بر آزمونهای رنگ، AATCC استانداردهای متعددی برای خواص عملکردی منسوجات دارد، از جمله:
جذب و انتقال رطوبت (Moisture Management)
مقاومت در برابر آب
مقاومت در برابر لکه
خاصیت ضدباکتری
حفاظت در برابر پرتو فرابنفش (UPF)
مقاومت در برابر شعله
دوام پس از شستشو
آبگریزی و دفع روغن
سیستم درجهبندی
در بیشتر آزمونهای ثبات رنگ، نتایج به صورت زیر گزارش میشوند:
درجه ۵: بدون تغییر (عالی)
درجه ۴: تغییر بسیار جزئی (خوب)
درجه ۳: قابل قبول
درجه ۲: ضعیف
درجه ۱: بسیار ضعیف
برای بسیاری از پوشاک، دستیابی به درجه ۴ یا بالاتر در آزمونهای اصلی ثبات رنگ بهعنوان کیفیت مطلوب در نظر گرفته میشود، اگرچه الزامات دقیق به نوع محصول و استاندارد مشتری بستگی دارد. (ScienceDirect)
تفاوت AATCC با ISO
AATCC بیشتر در آمریکای شمالی و صنعت پوشاک کاربرد دارد.
ISO 105 مجموعه متناظر استانداردهای بینالمللی برای آزمونهای ثبات رنگ است.
بسیاری از آزمونهای AATCC و ISO از نظر اصول مشابهاند، اما ممکن است در جزئیات شرایط آزمون، تجهیزات یا مواد مرجع تفاوت داشته باشند. برخی روشها نیز از نظر فنی معادل یکدیگر هستند (برای مثال AATCC TM133 با ISO 105-X11 معادل فنی است). (AATCC)
اگر هدف شما آمادگی برای آزمون دانشگاهی، کنترل کیفیت کارخانه یا آزمایشگاه نساجی باشد، میتوانم فهرست کامل استانداردهای AATCC مربوط به رنگرزی و چاپ پارچه را همراه با شماره، هدف آزمون، تجهیزات موردنیاز و روش اجرای هر آزمون بهصورت یک جدول جامع ارائه کنم.